آموزش والدین

29 July 2015

برنامه اصلاح رفتاری بخش مهمي از معالجات بيش فعالي/نقص توجه یا ADHD در كودكان و بزرگسالان مي باشد.
مطالعات علمي ، موسسه ملي سلامت روان و بسياري از سازمان هاي تخصصي با درمان چند جانبه موافق هستند.
درمان ADHD در كودكان اغلب شامل مداخله هاي داروئي، تحصيلي و رفتاري، درمان‌های تکنولوژیک و درمان‌های مکمل است. اين ديدگاه جامع و فراگير در مورد درمان را مدل چند جانبه مي‌نامند و شامل آموزش والدين وكودك در مورد تشخيص و درمان تكنيكهاي مديريت رفتار، دارو، برنامه‌ريزي براي مدرسه و استفاده از نوروفیدبک/بیوفیدبک مي باشد. شدت و نوعADHD در تصميم گيري درباره مولفه هاي لازم ،تاثيرگذار است.
چرا از برنامه اصلاح رفتاری استفاده مي كنيم؟
به چند دليل درمان رفتاري در مورد ADHD مهم است . اولاً كودكان مبتلا به ADHD با مشكلات زيادي فراتر از علائم ADHD یعنی فقدان توجه ، بيش فعالي و تكانشي بودن روبرو هستند مانند عملكرد تحصيلي و رفتاري ضعيف در مدرسه و ارتباط ضعيف با والدين. اين مشكلات بسيار مهم هستند زيرا مي‌توانند چگونگي رفتار كودك را در طولاني مدت پيش بيني كنند.
سه مورد ميتواند بهترين پيش بيني بر نحوه عملكرد كودك مبتلا به ADHD در بزرگسالي باشد:
1. آيا والدين او از مهارتهاي سودمند فرزند پروري استفاده مي كنند؟
2. ارتباط او با كودكان ديگر چگونه است؟
3. موفقيت او در مدرسه
برنامه اصلاح رفتاری در برخورد با اين موارد بسيار سودمند است. درمانهاي رفتاري به والدين و معلمان مهارتهايي را آموزش مي دهند كه به آنها در برخورد با كودكان مبتلا كمك خواهد كرد. آنها همچنين به كودكان مهارتهايي را آموزش مي دهند كه به آنها كمك خواهد كرد تا بتوانند بر ضعف‌هایشان غلبه كنند، يادگيری اين مهارتها بخصوص از آن جهت مهم است كه ADHD يك بيماري مزمن است و اين مهارتها در طول زندگي كودك مفيد خواهد بود.
درمانهاي رفتاري به محض تشخيص بايد ارائه شوند، والدين و معلمان نبايد شروع درمانهاي رفتار مؤثر را براي كودكان به تعويق بياندازند.
اصلاح رفتاري به چه معني مي باشد؟
توسط آموزش اصلاح رفتار، والدين، معلمها و كودكان تكنيكها و مهارتهاي خاصي را از درمانگران فرا مي‌گيرند كه به بهبود رفتار كودك كمك خواهد كرد. سپس والدين و معلمين از اين مهارتها در تعامل روزانه با كودكان مبتلا استفاده مي كنند.
تغيير رفتاري اغلب تحت عنوان عبارات ABC مشخص شده و مورد استفاده قرار مي گيرند:
A) پيش آيندها (تجربه‌ها یا رویدادهای فعال‌کننده، چیزهایی كه قبل از رفتار اتقاق مي‌افتند یا زمینۀ آن می‌گردند)
B) رفتارها (آنچه كودك انجام مي دهد و والدين و معلمان خواهان تغيير آن هستند )
C) پيامد ها (چیزهایی كه پس از رفتار روي مي دهند)
در برنامه هاي رفتاري، بزرگسالان فرا مي‌گيرند كه چگونه پيش آيندها (براي مثال چگونه به كودكان فرمان بدهند) و پيامد ها (بطور مثال زمانيكه كودك از فرمان اطاعت يا سرپيچي مي كند، چگونه عكس العمل نشان بدهند) را تغيير دهند تا رفتار مورد نظر در کودك (پاسخ كودك به فرمان ) تغيير يابد.
والدین توسط تغييرات پايدار و ثابت در پاسخ هاي خود به رفتار كودكان، روشهاي جديد رفتاري را به آنها آموزش مي دهند. براي حصول بهترين نتيجه بهتر است اقدامات و مداخلات والدين ، معلمان و كودكان همزمان صورت بگيرد .
این چهار نكته بهتر است در هر سه مؤلفه تغيير رفتاري لحاظ گردد:
1. شروع با اهدافي كه كودك بتواند در قدم هاي كوچك بدست آورد.
2. ثبات و پايداري در ساعات مختلف روز ، در موقيعتهاي متفاوت ، در ارتباط با افراد مختلف.
3. ايجاد مداخلات رفتاري در طولاني مدت نه فقط براي چند ماه.
4. آموزش و يادگيري مهارتهاي جديد وقت گير است و پيشرفتهاي كودكان تدريجي خواهد بود.
والديني كه مي خواهند نظريه رفتاري را بکار گیرند بايد ياد بگيرند كه بين اصلاح رفتار و ديدگاههاي ديگر تفاوت قائل شوند و اطمينان داشته باشند كه هر آنچه درمانگر پيشنهاد مي كند، موجب پيشرفت و بهبود عملكرد كودك خواهد شد. درمان فردي سنتي كه در آن كودك با درمانگر و يا مشاور مدرسه با صحبت در مورد مشكلاتش و بازي با عروسك و وسايل ديگر، وقت صرف مي كند، يك اصلاح رفتاري شمرده نمي شود. با درمانهايي كه شامل بازي و صحبت هستند هيچ مهارتي فرا گرفته نمي شود و اثري هم بر عملكرد كودكان ADHD ندارند.

چگونه يك برنامه اصلاح رفتار را شروع كنيم؟
اولين قدم شناسائي يك متخصص سلامت رواني است كه بتواند رفتار درماني را ارائه دهد.براي بعضي از خانواده ها پيدا كردن متخصص شايسته مشكل مي باشد بخصوص براي آنهايي كه وضع مالي آنها نامساعد است و يا از نظر اجتماعي و جغرافيايي جدا افتاده هستند.
متخصصين سلامت روان با يك ارزيابي كامل از مشكلات كودك در زندگي روزمره شامل خانه ، مدرسه (هم رفتاري و هم تحصيلي) و زمينه اجتماعي شروع مي كنند. بيشتر اين اطلاعات از طريق والدين و معلمين كسب مي شود . همچنين درمانگر با كودك ملاقات مي كند تا دركي از وضيعت خود كودك پيدا كند. ارزیابي بايد در زمينه هاي مورد هدف درمان صورت گيرد. زمينه هاي مورد نظر (معمولا رفتارهاي هدف ، ناميده مي شوند) رفتارهايي هستند كه خواهان تغيير آنها هستند و اگر تغيير صورت گيرد به پيشرفت و بهبودي طولانی مدت در عملكرد كودك كمك خواهد كرد.
رفتارهای مورد هدف می تواند رفتارهای منفی باشد که نیاز به توقف دارد و یا مهارتهای جدیدی که باید حاصل شود. این بدین معناست که که زمینه های مورد هدف در درمان اختصاصاً مربوط به نشانه های ADHD (بیش فعالی – عدم توجه، تکانشگری) نمی باشد و بیشتر مربوط به مشکلات خاصی است که این نشانه ها را در زندگی روزمره ایجاد می کنند. رفتارهای هدف معمول در کلاس درس، تکمیل تکالیف تعیین شده با 80% دقت و پیروی از قواعد و قوانین کلاس می‌باشند. در خانه بازی با خواهر و برادرها (و نه دعوا)، پیروی از درخواست‌ها و پیشنهادهای والدین، رفتارهای مورد هدف متداول می باشند. بعد از اینکه رفتارهای هدف مشخص شدند ، مداخلات رفتاری مشابهی در خانه و در مدرسه آغاز می گردد. والدین و معلمان برنامه‌هایی را یادگیری و پایه‌گذاری می‌کنند که در آنها، پیش‌آیندها (A ها) و پی‌آمدهای (C ها) محیطی تغییر یافته و موجب تغییر رفتارهای کودک (B ها) می‌گردند. پاسخ به درمان باید دائما از طریق مشاهده و اندازه گیری مورد بررسی قرار گیرد و اقدامات نامناسب یا اضافی، اصلاح و یا حذف شوند.
آموزش والدین:
از سال ها پیش برنامه های آموزشی والدین مورد استفاده قرار گرفته است و سودمندی آنها بسیار مشهود می باشد. بیشتر والدین نیاز به یک آموزش دقیق و حمایتی از یادگیری مهارتهای فرزند پروری و استفاده دائمی از آنها دارند. برای والدین بسیار مشکل است که کتابی بخرند، اصلاح رفتار یاد بگیرند و خودشان یک برنامه سودمند و موثر را طراحی و اجرا کنند .کمک گرفتن از یک متخصص واقعا مورد نیاز است. موضوعات مطرح شده در اغلب جلسات یادگیری والدین معمولا شامل موارد زیر است:
• برقراری قواعد و قانون در خانه
• یاد گرفتن تمجیدو تقدیر رفتارهای مناسب (تمجید رفتارهای خوب، حداقل 5 برابر مواقع انتقاد از رفتار بد.)
• استفاده از دستورهای مناسب
• استفاده از عبارات اگر... آن‌وقت (پس گرفتن پاداش ها یا امتیازات در پاسخ به رفتارهای نامناسب)
• برنامه ریزی قبلی و کار با بچه ها در مکانهای عمومی
• محروم‌سازی زمان‌مند از تقویت مثبت (استفاده از روش محروم‌سازی زمان‌مند به عنوان پیامدهای رفتار نامناسب)
• استفاده از چارت‌های روزانه و سیستم اقتصاد ژتونی همراه با پاداش‌ها و پیامدها.
• استفاده از یادداشتهای خانه –مدرسه برای پاداش دهی رفتار در مدرسه و پیگیری انجام تکالیف در خانه.
بعضی از خانواده‌ها این مهارتها را خیلی سریع و در عرض8-10 جلسه فرا می گیرند، در حالیکه خانواده‌هایی که کودکان آنها مشکلات بیشتری دارند، نیاز به انرژی و وقت بیشتری دارند.

اقدامات در مدرسه:
همانند آموزش والدین، مدت زمانی است که تکنیکهای مدیریت ADHD در کلاس درس نیز بکار برده می‌شوند و بسیار هم سودمند تشخیص داده شده اند. بسیاری از معلمان که برای مدیریت کلاس درس آموزش دیده اند در رشد و توسعه و بکارگیری برنامه های مناسب برای کودکان مبتلا به ADHD بسیار ماهر هستند . اگرچه بدلیل اینکه بخش بزرگی از کودکان مبتلا به ADHD از سرویس های آموزشی خاص استفاده نمی کنند و معلمین آنها اغلب در سیستم آموزشی معمولی فعالیت می کنند و اطلاعات کمی درباره ADHD و اصلاح رفتار دارند، نیازمند کمک و حمایت در یادگیری و بکاربستن برنامه های ضروری و مناسب هستند.
کتابها ،جزوات و برنامه های آموزشی زیادی برای آموزش مهارتهای مدیریت رفتار در کلاس درس برای معلمان وجود دارد.
بیشتر این برنامه ها برای معلمین کلاس های درس معمولی یا خاص طراحی شده است که توسط متخصصین آموزش داده می شوند. والدین کودکان مبتلا باید همکاری نزدیکی با معلمان داشته باشند و از تلاشهای آنها برای اجرای برنامه های کلاسی حمایت کنند.
مدیریت نوجوانان مبتلا به ADHD از مدیریت کودکان کوچک‌تر متفاوت می‌باشد. نوجوانان در مقایسه با کودکان نیاز بیشتری برای شرکت در برنامه های هدفمند دارند .برای مثال، معلمان انتظار دارند نوجوانان مسئولیت پذیری بیشتری در انجام تکالیف داشته باشند .آنها انتظار دارندکه شاگردان در انجام تکالیف خود بیشتر توجه کنند.لازم است راهبردهای سازماندهی و مهارت های مطالعه به بزرگسالان مبتلا به ADHD آموزش داده شود. شرکت والدین در فعالیتهای مدرسه در سطوح دبیرستانی به همان اندازه دوره ابتدائی مهم است.
اقداماتی برای کودکان:
مداخلات برای ارتباط بین همسالان (چگونه کودک با کودک دیگر برخورد می کند)یک مولفه بسیار مهم در درمان کودکان مبتلا به ADHD می باشد.اغلب کودکان مبتلا دارای مشکلات جدی در برقراری ارتباط با همسالان خود هستند. پایه علمی محکمی برای بهبود ارتباط با همسالان در کودکان ADHD وجود دارد. این درمانها معمولا در موقیعتهای جمعی و گروهی و بیرون از دفتر درمانگر صورت می گیرد.
پنج نحوه کارآمد و سودمند برای مداخله در ارتباط همسالان وجود دارد:
1. آموزش منظم مهارتهای اجتماعی
2. حل مسئلۀ اجتماعی
3. آموش مهارتهای رفتاری که از نظر کودک مهم می باشد، مثل مهارتهای ورزشی
4. کاهش رفتارهای ضد اجتماعی و غیر مطلوب
5. پیشبرد رابطه دوستانه خیلی نزدیک
شرایط و موقیعتهای متفاوتی برای انجام این مداخلات وجود دارد که شامل کلنیک ،کلاس درس ،گروه کوچک در مدرسه و ارودهای تابستانی می باشد. خیلی بهتر است زمانی این درمان استفاده شود که والدین در جلسات آموزش فرزند پروری شرکت می کنند و کارکنان مدرسه در حال شکل دادن اقدام مناسب در مدرسه می باشند.

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی جدید
تصویر امنیتی

چگونه ما را بیابید؟

  • جهت ارتباط با پذیرش و گرفتن وقت یا کسب اطلاعات با شماره تلفن‌ زير تماس حاصل كنید:
  • تلفن : 88524024

سایت های مرتبط

  • انجمن سایکوفیزیولوژی کاربردی
  • انجمن نوروفیدبک آمریکا
  • آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز
  • مرکز آتیه درخشان ذهن

 

دانلود ها

  • پکیج ویژه پارند
  • پکیج ویژه پارند (ENG)
  • نوروفیدبک و تیم کانادا
  • نوروفیدبک در المپیک

 

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree